Enver Paşa Harbiye Bakanlığı yapmıştır. Ancak Mustafa Kemal kadar akıllı ve ASKERI DEHA sahibi değildir. Bu yüzden Mustafa Kemal'in varlığından ve aklından rahatsız olmuştur. Zaman zaman aynı birlikler ve hareketler içinde beraber olmalarına rağmen bu rahatsızlığını hep belli etmiştir. Mesela 1915 yılında Mustafa Kemal dünyada “Çanakkale'nin Muzaffer Komutanı” olarak tanındığında Çanakkale Savaşı sonrası madalya törenleri için buraya gelen Enver Paşa, Mustafa Kemal'i ziyaret etmemiş, madalya törenlerine onu çağırmamıştır. Ziya Gökalp'ın yönettiği "Yeni Mecmua" dergisi için edebiyatçı Ruşen Eşref Ünaydın'ın Mustafa Kemal ile yaptığı röportaj (mülakatı) dolayısıyla dergi kapağında Mustafa Kemal'in fotoğrafını çıkartmış, yerine Alman Generali Liman Fon Sanders'ın resmini koydurmuştur. Böylesine kıskançlık krizleri geçirmiş bir kimse Sarıkamış'ta 80 bin askerin soğuktan donarak ölmelerine sebebiyet verdiği halde Osmanlı'nın son yıllarında halk tarafından en fazla alkışlanan kişi olmuştur. Onun Osmanlı Ordusunun Alman subay ve generallerine teslim etmesi Mustafa Kemal dışında hiç kimseyi rahatsız etmemiştir.
Enver Paşa Almancı bir hayalperestti. Almanlar'a olan hayranlığını her vesileyle belli etmiştir. Nitekim 1914 yılında Osmanlı Devleti'nin bir tertiple Almanya'nın yanında savaşa sokan Talat Paşa, Cemal Paşa ile birlikte o olmuştur. Sonuç itibariyle Osmanlı Devleti Rumeli'yi onların zamanında kaybetmiştir. Şahane Rumeli 500 yıl sonra Avrupalıların eline geçmiştir.
Osmanlı Devleti 1918 yılında Mondros Anlaşması'nı imzaladığı günlerde Enver Paşa ülkeden kaçmıştır. Başbakan Talat Paşa ve Cemal Paşa da kaçanlardandır. Yüce Divan'da yargılanmaktan korkmuşlardır. Enver Paşa daha sonra Ortaasya'ya geçmiş, burada müslümanlardan bir ordu kurarak Anadolu'yu kurtarmayı hayal etmiştir. O, yurt dışına kaçarken Mustafa Kemal de Anadolu'ya geçip, Türk halkı ile Anadolu'yu kurtarmayı hedeflemiştir. Yani Enver Paşa milli mücadele için dışardan kuvvet ararken Mustafa Kemal ise kuvvetin Anadolu ve Trakya halkı olduğunu düşünerek, Anadolu'ya geçmiş, halkı Istiklal Savaşı için organize etmiştir. Mustafa Kemal'in Enver Paşa'dan farkı budur. Enver hayalci, Mustafa Kemal gerçekçi ve akılcıdır. Sonunda Mustafa Kemal kazanmış, Enver Paşa Ortaasya'da, Buhara'da Ruslarla savaşırken şehit düşüp kaybetmiştir.
Görülüyor ki ihtiras, hırs ve hayalperestlik insana bir fayda getirmiyor. Millet yönetiminde akılcı ve gerçekçi olmak gerekiyor. Mustafa Kemal bu tarafı ile hep kazanmıştır. Ancak buna rağmen Mustafa Kemal halkının bütünü tarafından anlaşılmış değildir. Enver Paşa ise unutulmuştur. Onun unutulması normaldir. Ama Mustafa Kemal'e düşmanlık, O'nu karalama normal değildir. Bazı hasta beyinlerin, fötr şapkanın altında fes taşıyanların, kafanın içinde sarığı saklayanların Mustafa Kemal'e karşı olmalarının kıymeti harbiyesi yoktur ama onlar da Mustafa Kemal'i anlamalıydılar. Dünyanın anladığı, takdir ettiği bir DEVLET ADAMI'nı kendi halkı daha önce anlamalı, onu sevginin ötesinde anlama gayreti içersinde olmalıydı. Bugün ülkesinde yaptığı devrim dolayısiyle savunmaya düşmemeliydi. Kendini savunur olmamalıydı.