Genel yaklaşımlara göre Osmanlı’nın Trakya’ya geçmesi Bizans’ın desteğiyle gerçekleşmiştir. Bu anlamda Osmanlı Beyliği’ne imparatorluk yolunu açan devlet Bizans’tır.
Prof. Dr. Emre Kongar’ da böyle düşünenlerdendir. (Tarihimizle Yüzleşmek)
Yani, bazı tarihçilerin dediği gibi; “öteki Türk beylikleri kendi aralarında kavga ederlerken, Osmanlılar Bizans’la savaşarak büyüdü” yaklaşımı doğru değildir.
Zira Osmanlılar da diğer beyliklerle zaman zaman kıyasıya savaşmışlardır.
***
Osmanlıya İmparatorluk yolunu açan bir Bizans desteği ise “evlilikler” yoluyla gerçekleşir.
Kongar; bu tespitini (başka bazı tarihçiler gibi) şöyle değerlendiriyor:
“Bizans, o sıralar Yuannis Paleolog ve Yuannis Kantakuzen adlı iki imparator adayının rekabetini yaşamaktadır.
Taht kavgasında komşusu olan Osmanlı Beyliği’nin desteğini almak isteyen Kantakuzen, Orhan Bey’ den yardım ister.
Orhan Bey de kızı Theodora ile evlenmek karşılığında Kantakuzen’in imparatorluğuna destek verir.
Zaten Orhan Bey’in birinci eşide Yarhisar Tekfuru’nun kızı Holofina’dır ve Müslüman Nilüfer Hatun adını almıştır. (Nilüfer’in durumuna farklı yaklaşanlarda olacaktır)
Böylece Orhan Bey, Osmanlı Beyliği’nin imparatorluğa doğru olan yürüyüşünde ‘hanedanlar arası evlilik kurumunu” başarıyla kullanan bir devlet adamı kimliği kazanır.
Kazanır ama bizim ‘resmi tarih’ bu olayı hemen hemen görmezden gelir. Oysa, bu ‘damatlık’ ilişkisi, sonradan iyice gelişecek, evlilikler ve tahta çıkmalar yoluyla Orhan Bey, bir başka Bizans İmparatorunun, rakibinin kızıyla evlenen Yuannis Paleolog’un da bacanağı olacaktır.
Kayınpederi Kantakuzen’e Sırplar ve Bulgarlara karşı savaşarakta yardım edecek ve bunun karşılığında Çimpe Kalesi’ni alarak buraya üs olarak kullanacak ve buradan Trakya’ya genişleyecektir.
Bu genişleme ise Osmanlı Beyliği’ne imparatorluk yolunu açan Rumeli’nin fethi sürecini başlatır.”
Kısacası; Osmanlı Bizans ilişkilerinde ve bu ilişkilerin toprak kazanımına dönüşümünde, Orhan Gazi evlilikleri önemli role sahiptir.
(Sürecek)