Halil İnalcık şöyle diyor:
“...Osman için o zaman şöyle bir hiyerarşi mevcuttu: Osman, Kastamonu beylerbeyine, o da Selçuklu Sultanına, Sultan da İran’daki İlhan’a bağlıydı.
Siyasi otorite bu bağımlılık zinciri içinde meşruluk kazanırdı. (İlhan’ın valisi istediğinde ona asker yolluyorlardı)
Osmanoğlu Orhan Gazi’nin 761/1360 tarihli vakfiyesinde Osman Gazi, ‘Big’ yani Bey olarak anılmıştır. Herhalde Osman, daha sağlığında beylik iddiasında bulunmuş olmalıdır.(...) İlk Osmanlı Beyliğini kurmuş olan Osman, Gazi ve Bey unvanlarıyla yetinmiş görünmektedir.”
***
Osman Bey, ihtiyar babası öldüğünde ve onun yerine tahta geçtiğinde muhtemelen 24 yaşlarında olmalıdır. Selçuklu Sultanı Üçüncü Alaaddin Keykubat ona talb (davul), alem (sancak) ve tuğ gibi saltanat alametleri yolladığında “bey” unvanı resmiyet kazanmış oldu.
“Osman’ın yaşamına ilişkin fazla bilgi yoktur ama onun rüyası bize dolaylı olarak belgesel kanıtlarla da doğrulanan bir ayrıntı daha sağlamaktadır: Erken dönem Osmanlı tahrir kayıtları Şeyh Edebali adlı bir alimin Osman ile ayni dönemde yaşadığına işaret etmektedir ve Osman’ın iki karısından birinin onun kızı olduğu doğrultusunda bazı kanıtlar vardır” (Carolıne Fınkel, Rüyadan İmparatorluğa Osmanlı)
Böyle birinin varlığı Halil İnalcık tarafından da doğrulanmaktadır.
İnalcık şunları yazıyor:
“Ucların toplumsal ve tinsel yaşamına, ayni zamanda, derviş tarikatları hükmederdi. Dolayısiyle, Osmanlı politik gücü için sufi bir köken de aranmıştır.
En eski öyküler, Osman’ı Ahi örgütü ile ilişkide bir Vefaiyye Şeyhi, Ede Balı’dan kut alırken gösterir. Şeyh, sözde Osman’ın ahfadının dünyayı yöneteceği kehanetinde bulunarak ona bir gazi kılıcı kuşandırır.
Osman’ın 1324’ te 67 yaşlarında ölümü üzerine yerine geçecek olanı seçmek için yapılan toplantı, Ede Balı’nın yeğeni Ahi Hasan’ın zaviyesinde olmuş; Orhan ve oğlu Süleyman yeni fethedilen alanlarda bu ahiler ve öteki dervişler için vakıflar yaptırarak Osmanlı devlet ve hanedanının kuruluşunda ahilerin ve dervişlerin oynadığı rolü teyid etmiştir.
Osmanlı Beyliğinin kurucusu kuşkusuz Osman Gazi’dir...
Osmanlı Sultanlığının ise Orhan...” (Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ)
***
Şu ünlü rüyaya gelince...
“Rüyadan İmparatorluğa Osmanlı, Osmanlı İmparatorluğu’nun öyküsü 1300-1923” adını verdiği ve Prof. Dr. İlber Ortaylı’nın da bir sunuş yazısıyla överek öne çıkardığı kitabın yazarı Caroline Fınkel şunları söylüyor:
“Kitabımın orijinal adının ‘Osman’s Dream-Osman’ın Rüyası’ arkasındaki küçük oyun Sultan I. Osman’ın gördüğü iddia edilen ve öyküsünü anlatmaya çalıştığım imparatorluğun doğuşunun ve gelişmesinin kehaneti olarak yorumlanan rüyasını araştırmaktır.”
Sözkonusu rüya ise tarih kitaplarında, örneğin Yavuz Bahadırlıoğlu’nu Resimli Osmanlı tarihinde şu şekilde yer alır:
“Osman Bey; Şey Edebali’ye misafir olduğu bir gece gördüğü rüyayı, sabah olur olmaz Şeyh’e anlattı:
‘Şeyhim, rüyama girdiniz...Göğsünüzden bir ay çıktı. Yükseldi, sonra benim koynuma girdi. Göbeğimden bir ağaç büyümeye başladı. Büyüdü, yeşillendi, dal budak saldı. Dallarının gölgesi bütün dünyayı yuttu. Rüyam ne manaya gelir?”
Şeyh bir hayli düşündükten sonra:
‘Müjdeler sana!’ diye konuştu. ‘Rüyan gerçekleşecek ve sen büyük bir devletin temellerini atacaksın. Bu rüyada kızımı sana vermeme dair bir işaret var..’
Bala Hatun’u Osman Bey’e nikahladı...”


(Sürecek)